MUSİKİ KLAVUZU

Firuze - Notası-Sözleri-Video

Makam: Muhayyerkürdi

Bestekar: Atiia Özdemiroğlu

Sanatçı: Sezen Aksu - Tarkan

Güftekar: Aysel Gürel

Usül: Düyek

Firuze, yaygın olarak romantik bir aşk şarkısı sanılsa da aslında derin bir anne-kız hikâyesidir.

Şarkının zamansız sözleri, Türk popunun en sıra dışı, dahi söz yazarı Aysel Gürel tarafından kaleme alınmıştır. Aysel Gürel, bu satırları sinema oyuncusu olan kızı Müjde Ar için yazmıştır.

Müjde Ar o dönemlerde genç bir kadın olarak hayatın zorluklarıyla tanışmakta, sert değer yargılarına sahip bir toplumda parlamaya çalışmaktadır. Annesi ise kızının bu büyüme ve erkenden olgunlaşma sancılarına sessiz kalamamıştır. Hep onu izleyerek mücadelesinde zorlukları nasıl yendiğini ve kimi zaman nasıl yenebileceğini düşünmesinden doğmuştur.

Şarkıda geçen "Acelen ne, bekle Firuze" dizesi, aslında bir annenin kızına "Büyümek için bu kadar acele etme, büyümenin bedeli ağırdır" deme şeklidir.

Aysel Gürel, kızının güzelliğini, zarafetini ve saflığını korumasını isterken, toplumsal hayatın acımasızlığına karşı onu korumaya ve teselli etmeye çalışmıştır. Şarkı boyunca kızının gerçek adı yerine ona masalsı bir isim olan "Firuze" diye seslenmeyi seçmiştir. (https://chatgpt.com)

Firuze (turkuaz) taşı, bakır ve alüminyum içeren, gökyüzü mavisi ve yeşil tonlarıyla bilinen değerli bir fosfat mineralidir.

Tarih boyunca şans, güç ve nazar koruması amacıyla takılarda ve süs eşyalarında kullanılmıştır. Çok değerli mineraldir.

Aysel Gürel’in kızı için kullandığı bu tasviri şanslı, güçlü ve nazardan korunması ve kendisi için çok değerli olduğu ifadesini düşünebiliriz.

Aysel Gürel, Türk pop müzik tarihine damga vurmuş unutulmaz şarkıların söz yazarı, şair, oyuncu ve edebiyat öğretmenidir.

Denizli'nin Sarayköy ilçesinde doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun oldu.

Sinema oyuncusu Müjde Ar ile sinema ve tiyatro oyuncusu Mehtap Ar'ın annesidir.

Kendine has rengârenk giyim tarzı, özgür ruhlu kişiliği ve sıra dışı hayatıyla "Deli Aysel" olarak anıldı. 17 Şubat 2008'de İstanbul'da hayatını kaybetti. (https://tr.wikipedia.org › wiki › Aysel_Gürel)

Şarkının büyüleyici müziği ünlü besteci Atilla Özdemiroğlu'na aittir. Özdemiroğlu, hazırladığı bu efsanevi besteyi ilk olarak Emel Sayın’a götürmüştür. Ancak Emel Sayın o dönem şarkıyı kendi tarzına pek uygun bulmayarak seslendirmeyi kabul etmemiştir.

Bunun üzerine Atilla Özdemiroğlu, Aysel Gürel’in şiirsel sözleriyle besteyi birleştirip Sezen Aksu’ya götürmüştür. Sezen Aksu’nun da sözlere ufak dokunuşlar yapmasıyla şarkı bugünkü halini almış ve 1982 tarihli Firuze albümünün çıkış parçası olarak Türkiye’yi sallamıştır. Şarkı patladıktan sonra Emel Sayın’ın, Özdemiroğlu’na:

"Aşk olsun besteyi yine Sezen'e vermişsin" diye sitem ettiği, bestecinin ise:

"Hayır, ben ilk sana getirdim ama sen istemedin" diyerek yanıt verdiği bilinir.

Bir gün dönüp bakınca düşler
İçmiş olursa yudum yudum yıllarını
Ağla ağla firuze ağla anlat
Bir zaman ne dayanılmaz güzellikte olduğunu

Kıskanır rengini baharda yeşiller
Sevda büyüsü gibisin sen Firuze
Sen nazıI bir çiçek bir orman kuytusu
Hüzün büyüsü gibisin sen Firuze

Duru bir su gibi bazen volkan gibi
Bazen bir deli rüzgar gibi
Gözlerinde telaş yIllar sence yavaş
Acelen ne bekle Firuze

Acılı bir bakış yerleşirse eğer
Kirpiğinin ucundan göz bebeğine
Herşeyin bedeli var güzelliğininde
Bir gün gelir ödenir öde Firuze.

Sahibinin Sesinden: Sezen Aksu

Çok Sesli Formu: Tarkan

Hazırlayan: Suat Yener