MUSİKİ KLAVUZU

Dilhayat Kalfa

Osmanlı İmparatorluğu'ndaki İlk Kadın Besteci

Dilhayat Kalfa

Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk kadın besteci olan Reftar Kalfa'dan sonra bilinen ikinci kadın bestecidir.

Yaşamı hakkında neredeyse yok denecek kadar az bilgi olmasına rağmen, bestelerinin müzik kalitesi günümüze kadar tartışılmaz yerini korumuştur.

Dilhayat Kalfa, adındaki Kalfa sıfatından da anlaşılacağı gibi, sarayda yetişmiş ve gene sarayda Kalfa rütbesi kazanacak önemli bir idari görevde bulunmuş bir kişidir. Talip Mert'in, Osmanlı Arşivi'nde, Dilhayat Kalfa Terekesini (Dilhayat Kalfa'nın Mirası) bulduğu bilgiye göre; ölüm tarihinin 1737 olduğunu belgeler.

Darülelhan Tasnif Heyeti (günümüzdeki Konservtuar) tarafından tespit edilmiş eserler arasında yer almaktadır. Ayrıca 18. yy. güfte mecmualarından olan Hekimbaşı Mecmuası'nda "Dilhayat" adına kayıtlı Rast ve Eviç makamlarında murabba beste ve Segâh makamında bir Semai’yle birlikte on üç eseri bulunmaktadır.

Dilhayat Kalfa'nın günümüze ulaşan besteleri, klasik Türk müziğinin teknik ve estetik açıdan önemli örnekleri arasında sayılır. Makam seyirleri, prozodi mükemmeldir. (www.İstanbulkadinmuzesi.org/dilhayat-kalfa - Yılmaz Öztuna, Türk Musikisi Ansiklopedisi, C. l, s. 167)

Dilhayat Kalfa eserlerini bestelerken çifte düyek, remel, devrikebir, hafif muhammes gibi büyük usulleri kullanmıştır.

Dilhayat Kalfa'nın besteleri

Hazırlayan: Suat Yener